Termomodernizacja budynków - błędne decyzje

Termomodernizacja budynków - błędne decyzje

Termomodernizacja budynków to podejmowanie decyzji i działań, mających za zadanie poprawę stanu technicznego budynku i komfortu mieszkań oraz zmniejszenie kosztów ogrzewania i eksploatacji.

Realizuje się docieplenia ścian, wymianę okien i kotłów, modernizuje się systemy grzewcze. Wprowadzane są systemy indywidualnego rozliczania. To wszystko nie zawsze jednak przynosi oczekiwany efekt. Niespełnione obietnice rodzą uprzedzenia wobec specjalistów, nie mówiąc o frustracji użytkowników.*

Błędy decyzyjne związane są z planowaniem zakresu i sposobu realizacji zadań termomodernizacyjnych. Podstawowym uchybieniem jest przedwczesne określenie: zakresu termomodernizacji, wyboru rozwiązań (na przykład grubości docieplenia), nośnika energii, niezależnie od globalnych i lokalnych strategii energetycznych.
Zdarza się, że inwestor wykonuje zabiegi według własnego planu, realizując inwestycję od końca, na przykład wymieniając kotłownię. Przed dociepleniem wymagana moc jest często dwukrotnie większa, natomiast po dociepleniu zapotrzebowanie na moc spada 50%, zatem i koszt jest około 50% niższy. Ponadto zbyt duży kocioł będzie pracować nieekonomicznie.

budynek mieszkalnyOkreślenie zakresu prac termomodernizacyjnych
Powinno to wynikać z audytu energetycznego. Wybór opłacalnych rozwiązań nie zawsze jest zgodny z intuicją decydentów. Dla przykładu przedstawiamy wybór optymalnego rozwiązania budowy kotłowni na różne paliwa (tabela 1).
Modernizacja samego źródła ciepła bez ograniczenia strat przez przegrody zewnętrzne nie przyniosłaby właściwych efektów energetycznych i ekonomicznych i kosztowałaby około 30-50% więcej. Często jako pierwsza wykonywana jest modernizacja układu c.o. Jednak po roku lub dwóch pojawia się konieczność docieplenia ścian i dachu. Układ c.o. będzie wymagać dodatkowej regulacji hydraulicznej. Kolejnym poważnym błędem technicznym jest wykonywanie docieplenia ścian budynku etapami, zaczynając od ściany północnej. Technicznie jest to niedopuszczalne. Decyzja o grubości materiału termoizolacyjnego często jest podejmowana przy biurku, w dodatku bez optymalizacji, która jest obecnie wymagana prawem. Podobnie jest z zakresem prac termomodernizacyjnych.

Tabela 1. Modernizacja kotłowni na różne paliwa

Usprawnianie obejmuje wymianę kotłowni gazowej z 530 kW na 260 kW i kompleksową modernizację układu c.o. Kotłownia na olej Kotłownia kondensacyjna na gaz płynny Kotłownia standardowa
na gaz ziemny
Kotłownia kondensacyjna na gaz ziemny
Koszt realizacji usprawnienia Nu [zł] 427 500 465 200 433 960 451 000
Prosty czas zwrotu kosztów inwestycji SPBT [lata] 9,30 6,52 4,24 4,00

Okna i wentylacja jako działania własne
Przeprowadzana przez mieszkańców budynków wielorodzinnych wymiana okien może w niektórych wypadkach przyczynić się do destrukcji budynku i pogorszenia warunków życiowych w mieszkaniu. Docieplenie ścian zewnętrznych budynku bez kompleksowej wymiany okien może mieć następujące skutki:

  • zwiększenie wpływu mostków cieplnych na węgarkach (zwiększenie strat ciepła), co rodzi konieczność docieplenia tych elementów,
  • rozwój pleśni wokół okien,
  • wybór przez mieszkańców okien o niezadowalającej izolacyjności cieplnej.

Jednym z poważniejszych błędów jest stosowanie szczelnych okien, bez zapewnienia odpowiedniej, wymaganej prawem wentylacji, co prowadzi do rozwoju pleśni i grzybów w mieszkaniu. Pleśnie wywołują przewlekłe choroby dróg oddechowych (astma, rak dróg oddechowych), a ich usuwanie jest nieprzyjemne, trudne i kosztowne. 

zdjęcie termowizyjne nowych okien z szybą U = 1,1 i z szybą U = 2,6

Wybór nośników energii
Bywa, że decydenci wybierają konkretne rozwiązania na podstawie indywidualnych, niekoniecznie racjonalnych przesłanek. Dla mieszkańców takie decyzje mogą oznaczać wysokie ceny za ciepło. Zasoby paliw kurczą się, a to powoduje wzrost cen nośników energii. Z tego względu niektóre rozwiązania nie mają uzasadnienia ekonomicznego.
Z porównania opłat ekologicznych za energię wyprodukowaną z węgla w Polsce i w krajach UE wynika, że w najbliższym czasie koszty produkcji energii wzrosną i będzie to spowodowane:

  • wzrostem wynagrodzeń (przede wszystkim płac minimalnych);
  • wzrostem kosztów nośników energii. Do wydobywanej tony węgla w wielu polskich kopalniach nadal dopłacamy z budżetu. Koszty wydobycia węgla będą nadal rosły (opłaty z tytułu nowych wymagań ekologicznych, przepisy bhp itd.);
  • wzrostem opłat ekologicznych za korzystanie ze środowiska (opłaty w Polsce i w UE muszą się wyrównać).

Tabela 2. Zestawienie optymalnych usprawnień i przedsięwzięć

Rodzaj i zakres usprawnienia termomodernizacyjnego Planowane koszty robót [zł] Prosty czas zwrotu kosztów inwestycji SPBT [lata]
Montaż aparatury wodooszczędnej 1050 0,5
Modernizacja układu c.w.u. 45 600 2,6
Wymiana - drzwi wejściowe i okna klatki schodowej 25 583 4,4
Wymiana - okna 401 625 6,3
Ocieplenie - ściana zewnętrzna 234 480 13,6
Ocieplenie - ściana piwnic
w gruncie
19 003 14,1
Ocieplenie - stropodach wentylowany 32 818 16,9
 
Zasoby oleju są ograniczone, a koszty wydobycia ropy naftowej stale rosną. Specjaliści z USA przewidują, że w 2010 roku deficyt na tym rynku osiągnie 1,5-2 mln ton ropy (co odpowiada obecnemu poziomowi wydobycia ropy w Iraku).
Rodzaj nośników energii decyduje o późniejszych kosztach eksploatacji. Wybór medium jest więc decyzją strategiczną, która powinna być zgodna z planem energetycznym gminy. Na etapie podejmowania decyzji warto uwzględnić możliwość wykorzystania odnawialnych źródeł energii.

Tabela 3. Rezerwy ropy naftowej
  Stopa wzrostu zużycia [%]
0 2 5 10 15
rezerwy pewne [lata] 45 34 25 19 12
pełne rezerwy [lata] 78 49 34 24 17

Cena jako jedyny parametr wyboru wykonawcy
Aby zagwarantować poprawną i długoterminową (tj. przez ok. 30 lat) pracę docieplenia, muszą być spełnione wszystkie warunki techniczne i technologiczne. Wymaga to sporych nakładów finansowych. Realny koszt docieplenia dla budynków do 5 kondygnacji wynosi około 100 zł/m² + VAT. Jeśli wykonawca proponuje niższą cenę, to zwykle jest to związane z:
  • upraszczaniem wymaganych technologicznie prac,
  • wykorzystaniem materiałów o podejrzanym pochodzeniu i składzie, które nie są dopuszczone do stosowania.

Wyeliminowanie wykonawcy postępującego niezgodnie ze sztuką budowlaną należy do inspektora nadzoru.

Oceń artykuł
5,00 / 5 głosów
Co sądzisz na ten temat
Zaloguj się i skomentuj pierwszy

Autor: Jerzy Żurawski, Krystian Dusza

Źródło: miesięcznik "Izolacje" 5/2003

Polecamy Ci również

Zobacz także