Pokrycie dachowe z papy

Wszystkim tym, którzy z budownictwem nie mieli do czynienia przez ostatnie kilkanaście lat, papa kojarzy się z materiałem hydroizolacyjnym o uniwersalnym zastosowaniu i średniej jakości.

Jeszcze do niedawna papa była lekarstwem na niemal każdy problem związany z izolacją dachu, tarasu czy fundamentów. Nie był to żaden technologiczny cud, ale po prostu materiał łatwy w stosowaniu, znany wszystkim fachowcom i powszechnie dostępny. Pomimo ogromnej popularności papy niezbyt dobrze spełniały swoją rolę, szczególnie jako pokrycie dachowe. W wysokich temperaturach spływały, w niskich pękały, łatwo je było uszkodzić. Najczęściej była to tektura nasączona smołą lub asfaltem. Współczesne papy to produkty o zupełnie innej jakości – nowoczesne, skuteczne i o szerokim zastosowaniu.

dom z dachem płaskimJakość papy a architektura
Rozwój rynku nowoczesnych pap mocno wpływa dziś nie tylko na jakość wykonania hydroizolacji, ale także na trendy architektoniczne. Szczególnie wyraźnie widać to w folderach biur projektowych. Nowoczesne budynki to dziś w dużej mierze obiekty z dachami płaskimi. Domy te w niczym nie przypominają już tysięcy mieszkalnych kostek budowanych według jednego projektu powielanego w nieskończoność. Niskie zainteresowanie taką architekturą przez lata było powodowane złymi skojarzeniami, ale także brakiem technologii odpowiadających wymaganiom stawianym przez wrażliwe w naszym klimacie konstrukcje dachów płaskich. W przypadku długotrwałych deszczów na dachu stromym sprawę w dużym stopniu załatwia samo istnienie pochyłości – w przypadku dachu płaskiego decyduje poprawność wykonania i klasa materiału. Można zaryzykować stwierdzenie, że nowoczesne papy przywróciły do łask dach płaski. Dzięki nim inwestor ma pewność, że jego dach jest trwały, solidny i oryginalny. Zalet takich dachów jest znacznie więcej – nie wpływają one na kształt bryły budynku, nie trzeba na nich instalować rynien, ich powierzchnię można przeznaczyć na urządzenia tarasu czy ogrodu.

Budowa papy
Każda papa zbudowana jest z kilku warstw. Przekrój typowej papy wygląda następująco (patrząc od dołu):
– warstwa folii z tworzywa sztucznego, posypka mineralna lub talk, (folia antyadhezyjna zapobiegająca sklejaniu się zrolowanej papy), czasem też posypka mineralna lub talk,
– masa bitumiczna,
– warstwa osnowy nośnej,
– masa bitumiczna,
– warstwa wykończenia – posypka mineralna.

Folia antyadhezyjna z tworzywa sztucznego ma za zadanie zapobiec sklejaniu się warstw zrolowanej papy. Podczas rozgrzewania papy folia ta ulega spaleniu.
Masa bitumiczna stanowi o hydroizolacyjności papy i sile jej sklejenia z podłożem. Górna, zewnętrzna warstwa bitumu jest jednocześnie podłożem pod posypkę wykończeniową.

Modyfikacje mile widziane
Do produkcji pap dachowych używa się najczęściej asfaltu modyfikowanego. Jego modyfikacja polega na dodaniu w procesie produkcji odpowiedniej ilości elastomerów termoplastycznych SBS (stosowane najczęściej) lub plastyfikatorów APP. Możliwe są także inne domieszki uszlachetniające i poprawiające właściwości papy.
Papy z asfaltem oksydowanym – stosowane są w budownictwie od lat, ich zaletą jest stosunkowo niska cena. Ich największe wady to niska odporność na promieniowanie UV (starzenie) i brak elastyczności w niskich temperaturach, co w przypadku próby odkształcenia kończy się pękaniem. Natomiast w temperaturze powyżej 70°C asfalt oksydowany uplastycznia się do tego stopnia, że może spływać z powierzchni o dużym kącie nachylenia.

papa z plastyfikatorem SBSPapy modyfikowane elastomerem SBS lub plastomerem APP
W wyniku dodania do asfaltu domieszek odznaczają się doskonałą elastycznością, wysoką przyczepnością do podłoża oraz znacznie lepszą od oksydowanych odpornością na wysokie i niskie temperatury. Są praktycznie niewrażliwe na działanie promieniowania UV i nie ma w ich przypadku mowy o ściekaniu z pochyłych powierzchni, nawet w najwyższych temperaturach. Należy w tym miejscu dodać, że modyfikator APP podnosi odporność papy na temperatury wysokie (150°C), ale obniża plastyczność w temperaturach niskich do około 10ºC poniżej zera. Papy z SBS zachowują plastyczność w ponad dwukrotnie niższej temperaturze, a ich odporność na temperatury wysokie jest trochę niższa niż w przypadku pap z APP.
Warstwa osnowy jest szkieletem nośnym, na którym zbudowana jest papa. Od jakości osnowy zależy stabilność wymiarowa papy i jej odporność na uszkodzenia mechaniczne, takie jak rozrywanie. Kiedyś standardem była juta czy tektura – dziś jest to bez porównania lepszy materiał: włóknina poliestrowa lub włókno szklane. Na rynku można znaleźć także produkty, których osnowa wykonana jest z kombinacji tych dwóch materiałów.
Oprócz informacji o materiale, z jakiego wykonana jest osnowa bardzo ważne są dane dotyczące gramatury, czyli masy powierzchniowej osnowy. Gramatura podawana jest w gramach na 1 m². Im wartość ta jest wyższa, tym lepiej, gdyż zależy od niej wytrzymałość papy. Wysoka gramatura osnowy to waga w okolicach 200 g/m². Górną granicę wyznaczają papy na włókninie poliestrowej o gramaturze 250 g/m².
Na rynku dostępne są tez papy o specjalnym zastosowaniu, których wkładka nośna wykonana może być z metalu. Może to być np. folia aluminiowa o grubości 0,08 mm. Papy takie stosuje się do ochrony podziemnych części budowli i jako bariery przeciwko radonowi. Radon to pierwiastek chemiczny. Stanowi on 40–50% dawki promieniowania, jaką otrzymuje mieszkaniec Polski od źródeł naturalnych. Radon może stanowić zagrożenie dla zdrowia człowieka – gromadzi się głównie w piwnicach, przedostając się tam z gleby w wyniku różnicy ciśnień (efekt kominowy). Dotyczy to szczególnie podłoża granitowego, zawierającego większe ilości uranu w swoim składzie, np. skały osadowe mają go mało.
Wierzchnia warstwa papy to posypka mineralna. Stanowi ją najczęściej piasek kwarcowy, naturalny lub barwiony łupek, a także ceramizowany granulat bazaltowy. W papach podkładowych posypka ta jest na ogół drobnoziarnista, zaś w nawierzchniowych – gruboziarnista. Chroni ona produkt przed uszkodzeniami mechanicznymi oraz promieniowaniem UV. Posypka mineralna barwiona jest często na różne kolory, np. szary, czerwony, zielony, brązowy i czarny, jak również biały i żółty, ma więc także znaczenie estetyczne.

Oceń artykuł
4,50 / 4 głosów
Co sądzisz na ten temat
Zaloguj się i skomentuj pierwszy
Polecamy Ci również

Zobacz także