Badania termograficzne w budownictwie

W budownictwie mieszkaniowym badaniom termograficznym podlegają wszystkie elementy ścian osłonowych budynku - od pasów przyziemnych piwnic aż do dachów.

W załączonych termogramach przedstawiono niektóre z wad; budowlanych, natomiast niżej omówiono elementy składowe budynków, przy badaniu których wykonawca badań powinien zwrócić szczególną uwagę na zastosowaną metodę badań, warunki środowiskowe w czasie badań i wcześniej oraz w czasie opracowywania i interpretacji. Nie zawsze bowiem wyniki badań można zinterpretować stosując schemat myślowy:

  • "zimna ściana = dobra izolacyjność cieplna",
  • "ciepła plama (fragment ściany) = zła izolacja".

Ściany osłonowe typu tradycyjnego (pełna cegła, pełny mur) charakteryzują się dużą pojemnością cieplną (bezwładnością) i nie są podatne na zmiany temperatury otaczającego je powietrza. Przy badaniach późno-nocnych (np. 5 godz. po zachodzie słońca) elementy powierzchni o mniejszej bezwładności cieplnej (np. nadproża osłonięte supremą czy styropianem) nadążając za temperaturą powietrza mogą mieć temperaturę bliską temperaturze otoczenia (niską) natomiast mur posiada w tym czasie temperaturę około średniej dobowej – jest cieplejszy. W interpretacji trzeba uwzględnić więc dobowe wahnięcia temperatury, porę badania, konstrukcję nadproży itp. Myślenie schematyczne może np. doprowadzić  do wniosku:    „Współczynnik U dla nadproży jest  lepszy niż dla muru".  Co nie musi i zwykle nie jest prawdą.

ROZKŁAD TEMPERATURY W ŚCIANIE WARSTWOWEJ

rozkład temperatury w ścianie warstwowej
α - współczynnik przejmowania ciepła                                                      
λ - współczynnik przewodnictwa cieplnego  

Ściany warstwowe (mała bezwładność cieplna warstwy elewacyjnej - np. wielka płyta) charakteryzują się nadążaniem zmian temperatury powierzchni za otoczeniem (z 1-2-godzinnym opóźnieniem). Na ich tle przy badaniach nocnych źle wypadają filarki międzyokienne (gdy są murowane) płyty balkonowe, ściany przyziemi i inne elementy o dużej bezwładności, dla których proces akumulacji i oddawania ciepła trwa dłużej. Wieczorem, nawet kilka godzin po zachodzie słońca są ciągle cieplejsze a w godzinach rannych gdy temperatura po rannym minimum rośnie różnice zacierają się a nawet zmieniają znak.

kotwy w wielkiej płytybudynek z wielkiej płyty

Balkony
Na ogół są mostkami cieplnymi gdyż zakotwiczone są w murach osłonowych, związane z płytami stropowymi itp. Płyta balkonowa ma pewną grubość i związaną z tym bezwładność cieplną. Jednocześnie jednak ze względu na swoje położenie wystawiona jest na działanie konwekcji i wiatru silniejsze niż ściana co powoduje szybsze odprowadzanie ciepła  do otoczenia.

Wszystkie te elementy powodują, że diagnoza termograficzna musi opierać się o:

  • znajomość konstrukcji,
  • porównanie z innymi balkonami na tej samej ścianie.

Uwaga na otwarte okna lub złą jakość okien pod balkonem.
Stosowane obecnie okładanie  płyt balkonowych styropianem z góry i z dołu oraz na czole płyty  jest na ogół wystarczającym sposobem na uniknięcie problemów związanych z mostkami termicznymi tworzonymi przez płyty balkonowe.

wychłodzona płyta balkonu przy spadku temperatury - dom nieocieplonyosłony loggii jako wskaźnik temperatury powietrza - dom ocieplony

Loggie
Obserwacja termograficzna ścian loggii prowadzona o dowolnej porze wykazuje, że mają one temperaturę wyższą niż sąsiedni fragment ściany elewacyjnej. Spowodowane to jest co najmniej dwoma czynnikami:
- Zmniejszona konwekcja i możliwość oddawania ciepła,
Loggia jest wnęką o większym współczynniku emisyjności. Podstawą diagnozy i kwalifikowania ścian loggii jest porównanie z innymi i znajomość konstrukcji ściany i temperatury w mieszkaniu za ścianą.

Przyziemia budynków w badaniach termograficznych jako mające dużą bezwładność cieplną i podatne na nasłonecznienie ( zwłaszcza w badaniach wiosennych)  oraz nie posiadające izolacji termicznej, wykazują zwykle wysoką temperaturę. Niestety w Polsce norma nie nakładała obowiązku izolowania ścian piwnicznych w związku z czym  obraz termiczny w starszych budynkach będzie zawsze świadczył o dużym przewodnictwie cieplnym mimo, że zwykle temperatura po drugiej stronie tych przegród jest niższa niż w mieszkaniach. Wyższą temperaturę spotykamy jedynie np. w pomieszczeniach węzłów ciepłowniczych, pralniach, hydroforniach itp.). Ze względu na bardzo dużą bezwładność cieplną badania powinny być prowadzone w stabilnej temperaturze powietrza.

Strychy, stropodachy, dachy
Ściany strychów i stropodachów wentylowanych budowane są zwykle jako mające obniżoną izolacyjność cieplną. Podwyższona temperatura ścian strychów widoczna na termogramach może być jednak skutkiem wad wykonawczych izolacji kładzionej na stropach mieszkań (stropodachy wentylowane budowane są jako nieprzechodnie i jako takie są niemożliwe do sprawdzenia). Stropodachy niewentylowane podatne na zawilgocenia powinny być sprawdzane termograficznie z góry (z wysokich domów, z helikoptera) przy dobraniu takich warunków pogodowych aby kontrast termiczny był największy. Naroża zewnętrzne budynku powinny być zimniejsze od sąsiednich fragmentów ścian z powodu różnicy powierzchni napływu i odpływu ciepła (wnęka i róg) oraz z powodu różnicy współczynników konwekcyjnego przejmowania ciepła ? (wnętrze-zewnętrze).

Analogicznie - wnęki powinny być zawsze cieplejsze od sąsiednich fragmentów ściany. Każde odstępstwo od tych reguł powinno być sprawdzone. Zawilgocenia murów i osłon zewnętrznych obok klasycznych metod wykrywania wymagających jednak dostępu bezpośredniego mogą być wykrywane termograficznie w  sprzyjających warunkach (wiatr, małe gradienty temperatury w funkcji czasu) jednak uzyskane wyniki wymagają weryfikacji.

Okna są poddawane badaniom termograficznym od zewnątrz pod kątem poszukiwania ich termoizolacyjności i szczelności. Jako elementy o małej bezwładności cieplnej (szyby, ramy) mogą być badane nawet podczas zmian temperatury powietrza. Przy badaniach szczelności od zewnątrz konieczne jest spełnienie warunku wypływu ogrzanego wewnętrznego powietrza przez szczeliny w oknach ściany zawietrznej, bądź naturalnego wypływu na wyższych piętrach (przy braku wiatru).
Ten sposób wymaga aparatury termowizyjnej wyposażonej w teleobiektyw ze względu na małe rozmiary kątowe śladów cieplnych szczelin.

okna o róźnej jakościroszczelnienie okien

Ze względu na nie najwyższą wartość współczynnika emisyjności dla szyb bardzo ważne jest, aby badania mające na celu ocenę termoizolacyjności, wykonywane były w idealnych warunkach środowiskowych.
Nieboskłon odpowiedzialny jest za odbicia nieba w szybach na piętrach od drugiego w górę i przy stosunkowo wysokim współczynniku odbiciowym szyb temperatura chmur (mierzonej kamerą) na nieboskłonie powinna być zbliżona do temperatury powietrza a to występuje dla chmur ciemnych o niskim pułapie.

BADANIA TERMOGRAFICZNE OD WEWNĄTRZ
Kontrola termograficzna ścian osłonowych prowadzona z zewnątrz budynku pozwala na wykrycie mostków termicznych w ścianach osłonowych, pomaga oszacować stan termoizolacyjności ścian i okien oraz ocenić energochłonność całego budynku.
Ostatnio jednak coraz częściej badania termowizyjne prowadzone są wewnątrz pomieszczeń. Dlaczego? Mimo, iż warstwa izolacji znajduje się na zewnątrz budynku (mieszkania), użytkownika nie interesuje jej stan, a tylko komfort cieplny w jego pomieszczeniach. Na poczucie komfortu cieplnego wpływają trzy zasadnicze czynniki:
Zrównoważone promieniowanie cieplne ze wszystkich stron, odpowiadające temperaturze w pomieszczeniu, co oznacza, że żadna ze ścian – w tym powierzchnia okien – nie  może być znacznie zimniejsza od temperatury wnętrza.
W tzw. ciepłych domach realizowanych obecnie lub starszych ale po termomodernizacji, różnica temperatur powierzchni wewnętrznej: ściana wewnętrzna (działowa) – ściana osłonowa (zewnętrzna) nie przekracza 1 K przy normalnej temperaturze wewnątrz i ok. 0ºC na zewnątrz.  Odczytana termograficznie temperatura powierzchni ściany działowej pełni tu rolę  średniej temperatury powietrza w pomieszczeniu.
Temperatura powierzchni podłogi lub powietrza kilka cm nad podłogą nie może być niższa więcej niż o 3…4 K od temperatury powietrza na wysokości 1,1 m (głowa siedzącego człowieka).
Prędkość powietrza w pomieszczeniu nie może być większa od  0,1…0,2 m/s gdyż powoduje to uczucie przeciągu. Ruch powietrza w pomieszczeniu spowodowany może być nadmierną wentylacją, w tym nieszczelnością okien lub drzwi, a także, często ostatnio spotykanym, odwróceniem ciągu w kanałach wentylacyjnych – kanały wyciągowe stają się nawiewnymi.

Oprócz wymienionych parametrów klimatu wewnętrznego wpływających na poczucie komfortu cieplnego, szkodliwe jest dla budynku i zdrowia mieszkańców występowanie w dowolnym miejscu mieszkania temperatury poniżej punktu rosy prowadzące do rozwoju grzybów i pleśni.

Wszystkie te czynniki mogą być wykryte i zanalizowane podczas badań termograficznych wykonywanych wewnątrz pomieszczeń.

Kontrola termograficzna poprzez rozpoznanie pola temperatury na powierzchniach wewnętrznych pozwala podjąć decyzje  prowadzące do poprawy termoizolacyjności przegród a przez to do zmniejszenia kosztów ogrzewania zimą i poprawy komfortu  cieplnego latem.

bardzo niska temperatura ścianybardzo niska temperatura ściany

nieszczelności i "zimne osadzenie" okiennieszczelności i "zimne osadzenie" okien

silna infiltracja pod drzwiami balkonowymisilna infiltracja pod drzwiami balkonowymi

Oceń artykuł
4,00 / 2 głosów
Co sądzisz na ten temat
Zaloguj się i skomentuj pierwszy

Autor: Włodzimierz Adamczewski

Źródło: Termo-Pomiar

Polecamy Ci również

Zobacz także