Trudno sobie wyobrazić naszą cywilizację bez ognia. Jednak ten żywioł jest bardzo niebezpieczny, może prowadzić do zniszczeń i tragedii. Dlatego tak ważny jest właściwy wybór materiałów izolacyjnych, i to nie tylko ze względu na ich właściwości, ale także ze względu na zapewnienie bezpieczeństwa pożarowego.
Aby ogień powstał, potrzebne są: tlen (w otaczającym nas powietrzu jest go bardzo dużo), źródło zapłonu (iskra, otwarty ogień, wysoka temperatura), materiał ulegający zapaleniu. Wystarczy, że zabraknie jednego elementu, a wtedy prawdopodobieństwo pożaru jest równe zero. Więc jeśli chcemy, aby nasz dom był bezpieczny (a tym samym i my), wybierajmy do jego budowy materiały niepalne.
Co jest groźne podczas pożaru?
Ogień i wysoka temperatura – to oczywiste. A także dym, tlenek węgla (CO, czad) i płonące krople. Dym jest toksyczny, zawiera trujące substancje, przeważnie ze spalających się tworzyw sztucznych, jakich jest wiele w materiałach budowlanych. Podczas pożaru ograniczona jest ilość tlenu, w wyniku czego substancje palne nie spalają się do końca i powstaje mieszanina toksycznych składników o wysokiej temperaturze. Zadymienie wywołuje u ludzi osłabienie zmysłu orientacji, co utrudnia ewakuację z płonącego budynku. Natomiast tlenek węgla jest niewidoczny, bezwonny. Jego wdychanie prowadzi do niedotlenienie tkanek, a tym samym w wielu wypadkach do śmierci. Nawet mały ogień może wytwarzać ilości niebezpieczne dla ludzi. Płonące krople spadające na przykład z sufitu natomiast niosą ze sobą ryzyko oparzeń skórnych oraz przyczyniają się do dalszego rozprzestrzeniania się pożaru.
Palne, niepalne
W całej Unii Europejskiej obowiązuje klasyfikacja ogniowa dla materiałów budowlanych – Euroklasy.
| Parametr klasyfikacji |
Klasyfikacja | Charakterystyka |
| Reakcja na ogień |
A1 |
Brak rozgorzenia, brak wkładu w rozwój pożaru |
| Zdolność wydzielania dymu |
s1 s2 s3 |
Mało lub brak dymu Dość dużo dymu Znaczące wydzielanie dymu |
| Uwalnianie płonących kropli | d0 d1 d2 |
Brak Kilka Dużo |
I właśnie stąd powstają oznaczenia A1 - s1, d0. Wszystkie materiały budowlane podlegają klasyfikacji i w zależności od tego, do jakiej klasy należą, taki jest zakres ich stosowania. Najbezpieczniejsza jest klasa A1 (wyroby nie palą się, a więc w żaden sposób nie przyczyniają się do rozwoju pożaru), zaś dla klasy F nie określa się żadnych wymagań (żadnych istotnych nie są w stanie spełnić). Do klasy A1 (najwyższej) należą na przykład materiały mineralne do izolacji cieplnej, ze śladowymi ilościami domieszek organicznych, natomiast wyroby ze spienionych tworzyw sztucznych znajdują się najczęściej w klasach E i F, sporadycznie w D. Produkty znajdujące się w klasach C-F mogą doprowadzić do rozgorzenia, czyli gwałtownego wybuchowego rozprzestrzeniania się ognia charakteryzującego się skokowym wzrostem temperatury. W związku z tym ich zastosowanie powinno być w miarę możliwości ograniczone.
Jeżeli gaszenie pożaru przez jednostki straży pożarnej rozpocznie się później niż po 20 minutach od zapłonu, zazwyczaj rejon pożaru jest już zniszczony.
Euroklasy – klasyfikacja wybranych materiałów budowlanych
| Euroklasa | Reakcja wyrobu na ogień, zachowanie wyrobu w teście referencyjnym RCT |
Przykłady materiałów budowlanych |
| A1 | brak rozgorzenia | wełna mineralna kamienna |
| A2 | brak rozgorzenia | płyta gipsowo-kartonowa, wełna mineralna szklana |
| B | brak rozgorzenia | twarde PVC |
| C | brak rozgorzenia przy strumieniu cieplnym 100 kW, rozgorzenie nie wcześniej niż po 10 min przy strumieniu cieplnym 100 kW | sklejka z dodatkiem uniepalniającym |
| D | rozgorzenie nie wcześniej niż po 2 min przy strumieniu cieplnym 100 kW | drewno z dodatkiem ogniochronnym |
| E | rozgorzenie przed upływem 2 min przy strumieniu cieplnym 100 kW | tworzywo sztuczne spienione, samogasnące |
| F | brak wymagań | tworzywa sztuczne |
To, do jakiej klasy materiał zostanie zakwalifikowany zależy od ilości retardantów (środków utrudniających zapalenie) w surowcu, a ta jest różna w zależności od krajowych wymagań związanych z ochroną przeciwpożarową. Materiały, które zawierają retardanty pod wpływem wysokiej temperatury, najpierw się topią, ulegają rozkładowi, a dopiero produkty tego rozkładu się zapalają. Podczas spalania się niektórych materiałów powstają płonące krople lub odpadające fragmenty, to może ułatwiać dalsze rozprzestrzenianie się ognia.
W odniesieniu do wyrobów izolacji cieplnej - klasyfikacja ogniowa decyduje o zakwalifikowania wyrobów do odpowiedniego systemu oceny zgodności, stanowiącej podstawę do oznaczenia wyrobu CE - znakiem zgodności ze zharmonizowaną normą europejską. I tak na przykład wszystkie produkty wykonane z wełny mineralnej (kamiennej i szklanej) uzyskały klasyfikacje materiałów niepalnych (NRO, wg Polskich Norm), określane wg Norm Unii Europejskiej jako klasy A1 lub A2. Dla porównania materiały piankowe są zaliczane do klasy E. W tzw. krytycznych obszarach budynku (dach płaski, konstrukcja nośna budynku) izolacja z wełny mineralnej pozwala na zahamowanie rozprzestrzeniania się ognia w trakcie rozgorzenia.
- bardzo słabe
- słabe
- średnie
- dobre
- bardzo dobre
Komentarze (0)